Trong đạo Chúa về nguồn, “kháng cách” không chỉ có một dạng duy nhất. Kháng cách là một động lực lịch sử của phản ứng và đối kháng, một nỗ lực tái cấu trúc trật tự khi con người cảm thấy bị đe dọa hoặc bị áp chế. Nhưng kháng cách có thể đi theo ba chiều khác nhau, với ba trung tâm khác nhau, và vì vậy không thể gom chúng thành một khối đồng nhất. Điểm chung nguy hiểm chỉ xuất hiện khi bất cứ chiều nào dựng lên một thẩm quyền tối hậu thay cho Chúa Thần Trời YesHWaH, khiến Babylon hóa bắt đầu và Nhơn thần tự do bị bóp nghẹt trong vong nô độc bầy.
Kinh Thánh đặt nguyên tắc nền:
“Chớ có các thần khác trước mặt Ta.”
(Xuất Ê-díp-tô Ký 20:3)
Và:
“Các ngươi không thể phục vụ Đức Chúa Trời lại phục vụ Ma-môn nữa.”
(Ma-thi-ơ 6:24)
⸻
Chiều kháng cách thứ nhất là kháng cách cộng sản, tức kháng cách chính trị bằng cách tuyệt đối hóa nhà nước và tập thể để chống lại trật tự cũ. Trong chiều này, trung tâm không còn là Chiên Con mà là đảng, lịch sử tất yếu, cơ chế quản trị và quyền lực tập thể. Đây là một dạng thế tục hóa tuyệt đối, nơi nhà nước muốn quản trị không chỉ kinh tế mà cả linh hồn. Kết quả trong đa số trường hợp là Nhơn thần tự do không còn đứng một mình trước Chúa Thần Trời YesHWaH, mà bị đặt dưới một hệ thống tối thượng khác.
Kinh Thánh cảnh báo nguyên lý này:
“Hãy thôi cậy người phàm, là kẻ chỉ có hơi thở trong lỗ mũi; người ấy đáng kể chi?”
(Ê-sai 2:22)
Và:
“Đừng cậy nơi các vua chúa, cũng đừng cậy nơi con trai loài người, là nơi không có sự cứu giúp.”
(Thi Thiên 146:3)
Khi con người thờ quyền lực tập thể thay vì giao ước, vong nô độc bầy chính trị xuất hiện như một hình thức Babylon hiện đại.
⸻
Chiều kháng cách thứ hai là kháng cách thần quyền cưỡng bức, tức phản ứng đối kháng bằng cách đồng nhất tôn giáo với nhà nước và biến luật tập thể thành cơ chế cai trị. Trong chiều này, trung tâm trượt sang bản sắc khối, độc quyền chân lý và cưỡng ép lương tâm. Vấn đề không nằm ở nhãn tôn giáo nào, mà nằm ở cơ chế: cưỡng ép thay vì giao ước, bầy đàn thay vì tự do lương tâm, quyền lực tập thể thay vì sự thờ phượng thật.
Kinh Thánh nói rõ bản chất Hội thánh không phải đế chế cưỡng ép:
“Nước ta không thuộc về thế gian này.”
(Giăng 18:36)
Và:
“Chúng ta phải vâng lời Đức Chúa Trời, chớ chẳng phải vâng lời người ta.”
(Công-vụ 5:29)
Khi luật tập thể lên ngôi thay cho Chiên Con, Nhơn thần tự do bị thay bằng phục tùng tập thể, và vong nô độc bầy thần quyền trở thành một dạng Babylon hóa sâu sắc.
⸻
Chiều kháng cách thứ ba khác hẳn hai chiều kia: kháng cách Tin Lành là kháng cách cải cách nội bộ Kitô giáo, khởi đầu như một phản ứng chống cơ chế giáo quyền để trở về Kinh Thánh. Ở chiều này tồn tại hai khả năng đối nghịch.
Một hướng là kháng cách về nguồn, tức trở lại Lời, nhấn mạnh đức tin cá nhân, phục hồi giao ước trực tiếp và Nhơn thần tự do đứng thẳng trước Chúa Thần Trời YesHWaH. Đây có thể là một Exodus khỏi cơ chế hóa, giữ trung tâm nơi Cứu Chúa Thần YesHWaH.
Kinh Thánh xác lập:
“Người công bình sẽ sống bởi đức tin.”
(Rô-ma 1:17)
Và:
“Hãy thử mọi sự, điều chi tốt thì giữ lấy.”
(I Tê-sa-lô-ni-ca 5:21)
Nhưng hướng thứ hai là kháng cách trượt thành hệ phái độc bầy, khi cải cách biến thành phe nhóm, độc quyền hệ phái, thờ thành tích đạo đức và dựng nên một hệ thống mới thay vì Chiên Con.
Kinh Thánh cảnh báo:
“Vì sẽ có thời kỳ người ta không chịu nghe đạo lành… theo tư dục mà nhóm cho mình nhiều giáo sư.”
(II Ti-mô-thê 4:3)
Và:
“Họ lấy môi miệng tôn kính Ta, nhưng lòng họ xa Ta.”
(Ma-thi-ơ 15:8)
Khi đó Babylon hóa xuất hiện ngay trong danh nghĩa thánh, vì cơ chế mới lại thay trung tâm giao ước.
⸻
Tổng hợp lại, ba chiều kháng cách hiện đại không đồng nhất: kháng cách cộng sản đặt trung tâm nơi đảng và nhà nước, dễ sinh vong nô độc bầy chính trị; kháng cách thần quyền cưỡng bức đặt trung tâm nơi luật tập thể và quyền lực thánh, dễ sinh vong nô độc bầy thần quyền; kháng cách Tin Lành có thể là Exodus về nguồn phục hồi Nhơn thần tự do, nhưng cũng có thể trượt thành Babel hệ phái nếu hệ thống mới thay thế Chiên Con.
Kinh Thánh gọi Babel đúng bản chất:
“Hãy xây cho chúng ta một thành… làm nên danh cho chúng ta.”
(Sáng Thế Ký 11:4)
Và lời Exodus cuối cùng vẫn vang:
“Hỡi dân Ta, hãy ra khỏi Babylon.”
(Khải Huyền 18:4)
Vì vậy, đạo Chúa về nguồn giữ một trục bất biến: Nhơn thần tự do phải đứng một mình trước Chúa Thần Trời YesHWaH, không thờ cơ chế, không núp sau độc bầy, chỉ thờ phượng trong Cứu Chúa Thần YesHWaH.
⸻