Trong toàn bộ hệ thống Lời Kinh Thánh, câu hỏi “ai nghe lời cầu nguyện” chẳng phải là vấn đề nghi thức, nhưng là ranh giới căn bản giữa Thần và Nhơn, giữa Ơn trực tiếp và quyền lực trung gian. Kinh Thánh mở đầu bằng chân lý rằng sự sống của Nhơn chẳng bởi tự mình mà có, nhưng là Ơn được ban từ Chúa Thần Trời. Lời Kinh Thánh chép rằng: “Giê-hô-va Đức Chúa Trời nắn nên loài người bằng bụi đất, hà sanh khí vào lỗ mũi; thì loài người trở nên một sanh linh.” (Sáng thế ký 2:7). Ngay từ thuở ban đầu ấy, trật tự đã được định rõ: Thần là nguồn, Nhơn là thọ tạo; Thần ban Ơn, Nhơn tiếp nhận trực tiếp, chẳng qua trung gian thọ tạo nào.
Khi Nhơn phạm tội, sự hư mất ấy chẳng chỉ thuộc về hành vi bên ngoài, nhưng chạm đến chính bản thể. Lời Kinh Thánh khẳng định: “Anh em vốn chết vì lầm lỗi và tội ác mình.” (Ê-phê-sô 2:1). Bởi đó, sự cứu chuộc chẳng phải là sửa đổi đạo đức hay tu chỉnh đời sống bề ngoài, nhưng là sự tái sinh của tâm thần. Chính Cứu Chúa phán rằng: “Quả thật, quả thật, ta nói cùng ngươi, nếu một người chẳng sanh lại, thì không thể thấy nước Đức Chúa Trời.” (Giăng 3:3). Sự cứu chuộc ấy là hành động độc nhất thuộc về Thần tính, chẳng san sẻ cho bất kỳ thọ tạo nào, vì Lời Kinh Thánh xác quyết: “Vì muôn vật đều bởi Ngài mà đến, cũng nhờ Ngài mà có, và quy về Ngài; nguyện vinh hiển về nơi Ngài đời đời!” (Rô-ma 11:36).
Cầu nguyện, theo Lời Kinh Thánh, là sự phó thác trọn vẹn của tâm thần cho Đấng nghe, biết và hành động. Để nghe mọi lời cầu nguyện ở khắp mọi nơi, Đấng ấy phải hiện diện khắp nơi; Kinh Thánh chép: “Ta đi đâu cho khỏi Thần Ngài? Ta trốn nơi nào cho khỏi mặt Ngài?” (Thi thiên 139:7). Để thấu hiểu điều Nhơn chưa kịp thốt ra, Đấng ấy phải dò xét lòng người; Lời Kinh Thánh chép: “Ta là Đức Giê-hô-va dò xét lòng, thử thách dạ, để báo cho mỗi người tùy theo đường lối họ, tùy theo bông trái của việc họ làm.” (Giê-rê-mi 17:10). Và để đáp lời theo ý định cứu chuộc, Đấng ấy phải có quyền năng tuyệt đối; Cứu Chúa dạy rằng: “Vì Cha các ngươi biết các ngươi cần chi, trước khi các ngươi cầu xin Ngài.” (Ma-thi-ơ 6:8). Ba thuộc tính ấy—hiện diện khắp nơi, thấu biết lòng người, và quyền năng đáp lời—chỉ thuộc về Chúa Thần Trời, chẳng hề thuộc về bất cứ thọ tạo nào.
Kinh Thánh phân biệt rất rõ việc Nhơn cầu thay cho nhau khi còn sống với vai trò trung gian trong sự cứu chuộc. Nhơn được khích lệ nâng đỡ nhau trong đời sống: “Vậy hãy xưng tội cùng nhau, và cầu nguyện cho nhau, hầu cho anh em được lành.” (Gia-cô-bê 5:16). Song đồng thời, Kinh Thánh đặt ra ranh giới tuyệt đối chẳng thể vượt qua: “Vì chỉ có một Đức Chúa Trời, và chỉ có một Đấng Trung Bảo ở giữa Đức Chúa Trời và loài người, là Đức Chúa Jêsus Christ, là người.” (1 Ti-mô-thê 2:5). Cầu thay là việc của những Nhơn hữu hạn trong thời gian; còn trung bảo cứu chuộc là chức vụ độc nhất, chẳng thể san sẻ. Bất kỳ thực hành nào giả định rằng một thọ tạo có thể nghe mọi lời cầu nguyện của vô số Nhơn ở nhiều nơi cùng lúc đều là gán cho thọ tạo ấy những thuộc tính mà Lời Kinh Thánh chỉ dành cho Thần tính.
Khi thọ tạo bị đặt vào vị trí mang năng lực Thần trong cầu nguyện, một hệ quả tất yếu phát sinh: sự hình thành của “thánh biệt riêng”. Nếu có những đối tượng được tin là nghe được lời cầu nguyện, thì ắt sẽ có những Nhơn được cho là gần các đối tượng ấy hơn, từ đó nắm quyền diễn giải, quản trị hoặc phân phối Ơn. Kinh Thánh đã cảnh báo sự sai lệch ấy rằng: “Dân này lấy miệng tôn kính Ta, nhưng lòng chúng nó xa Ta.” (Ê-sai 29:13). Lại cũng chép rằng: “Những điều đó đều theo điều răn và sự dạy dỗ của loài người.” (Cô-lô-se 2:22). Vấn đề chẳng nằm ở ý định cá nhân, nhưng ở chính logic của hệ thống: khi Ơn bị trung gian hóa, quyền lực thiêng tất phải bị tập trung và độc tôn hóa.
Tinh thần Phúc Âm đi theo đường lối trái ngược. Lời Kinh Thánh mời gọi Nhơn đến thẳng trước Thần với lòng dạn dĩ: “Vậy chúng ta hãy vững lòng đến gần ngai ơn phước, hầu cho được thương xót và tìm được ơn giúp trong thì giờ có cần.” (Hê-bơ-rơ 4:16). Chẳng có tầng lớp nào được đặt làm kẻ giữ cửa của Ơn; trái lại, Kinh Thánh tuyên bố về cộng đồng những kẻ tin rằng: “Nhưng anh em là dòng giống được lựa chọn, là chức tế lễ nhà vua, là dân thánh, là dân thuộc về Đức Chúa Trời.” (1 Phi-e-rơ 2:9). Ấy là trục cốt lõi của đức tin Phúc Âm: Ơn là quà ban, đức tin là con đường tiếp nhận, và Lời Kinh Thánh là thước đo tối hậu.
Bởi vậy, ranh giới giữa Thần và Nhơn chẳng thể bị xóa nhòa. Lời Kinh Thánh khẳng định cách dứt khoát rằng: “Ta là Đức Giê-hô-va, ấy là danh Ta; Ta không nhường sự vinh hiển Ta cho kẻ khác.” (Ê-sai 42:8). Khi thọ tạo trở nên điểm đến trực tiếp của lời cầu nguyện, ranh giới ấy bị làm mờ; khi ranh giới ấy bị làm mờ, Ơn chẳng còn vận hành trực tiếp, và quyền lực tôn giáo có nguy cơ thay thế mối giao thông sống giữa Nhơn và Chúa Thần Trời. Phục hồi trật tự Kinh Thánh chẳng phải là phủ nhận truyền thống, nhưng là đặt mọi truyền thống dưới ánh sáng của chân lý: sự cứu chuộc là độc nhất, Ơn đến trực tiếp từ Thần, và Nhơn được tự do khi đứng thẳng trước Chúa Thần Trời—chẳng qua bất kỳ trung gian thọ tạo nào—để Thần tính duy nhất được tôn vinh trọn vẹn.