Nếu Khánh Hòa (Nha Trang – Cam Ranh – Bắc Vân Phong) còn mang tính bản lề Đông–Tây rõ rệt — nơi cao nguyên có thể “đổ ra biển” qua các đới khe và hành lang thủy văn — thì Ninh Thuận (và xuống tới Bình Thuận) lại bước sang một cấu trúc khác: đây không còn là “cửa biển của Tây Nguyên duyên hải” theo nghĩa mạnh nữa, mà là rìa khô, đoạn gãy và vùng chắn của toàn dải Nam Trung Bộ. Địa mạo Ninh Thuận nổi bật bởi đồng bằng hẹp, núi áp sát biển, ít lưu vực lớn đổ trực tiếp từ Tây Nguyên, và khí hậu khô hạn bậc nhất, nên nó không tạo ra hành lang mềm kiểu sông Ba hay trục xoay Ia Lốp; nó giống một đoạn thắt hơn là một đoạn mở, đúng như “đất khô cháy không có nước” (Thi Thiên 63:1) — hình ảnh của một rìa sinh thái bị nén lại, không phải một cửa điều phối rộng. Khánh Hòa có vịnh sâu và các cửa khe còn thông, còn Ninh Thuận là sườn gió khô, biển mở nhưng thiếu một vịnh điều phối mạnh, khiến vùng này khó trở thành “hải đầu” của đại lục; vì vậy trường lực ở đây thiên về trục Bắc–Nam nhiều hơn Đông–Tây: bám sát tuyến duyên hải quốc gia, ít hành lang nối thẳng sang Mekong, và các kết nối lên cao nguyên yếu hơn Phú Yên – Khánh Hòa. Càng xuống phía nam, Nam Ninh Thuận – Bình Thuận bắt đầu bước vào trường lực hút mạnh của đại lục Mekong – Sài Gòn, nơi Phan Rang → Phan Thiết → Bà Rịa trở thành ngưỡng chuyển rõ rệt, bởi “mỗi sự đều có kỳ định” (Truyền Đạo 3:1): bản lề mở không kéo dài vô tận, mà đến một đoạn gãy thì trường lực đổi pha. Vì thế, Ninh Thuận không phải “hải đầu” như Kut lộ Yun, cũng không phải “trục xoay” như Ia Lốp; nó là đoạn thắt khô của Nam Trung Bộ, nơi hành lang Đông–Tây suy yếu và dải duyên hải bị kéo trở lại trục Bắc–Nam, trước khi toàn tuyến nghiêng dần vào ngoại vi tự nhiên của đại lục Mekong–Sài Gòn.