Kon Tum trong trường lực địa hình không nên đọc theo ranh giới hành chính hay khẩu hiệu Bắc–Nam, mà phải đọc theo tuyến duyên hải – đới khe – cửa lên cao nguyên. Ở nghĩa đó, Kon Tum đúng là một “cửa cao nguyên mở về Bắc duyên hải” nhiều hơn người ta tưởng, vì nó không phải một cao nguyên cô lập kiểu Buôn Ma Thuột, mà nằm đúng đoạn Trường Sơn còn hẹp, các đới khe thung lũng cắt ngang còn thông, và hệ cửa biển miền Trung phía Bắc như Đà Nẵng – Quảng Nam – Quảng Ngãi mang lực hậu cần dày và ổn định hơn. Xét theo lực tự nhiên, Kon Tum có xu hướng nhận dòng lực từ duyên hải Bắc Trung Bộ – Trung Trung Bộ mạnh hơn, như một cửa lên đặt ngay sau bàn đạp giàu của biển. Kinh Thánh nói: “Ngài đã định bờ cõi cho các dân tộc” (Công Vụ 17:26), bởi chính địa mạo cũng định hình những hướng chảy và giới hạn của không gian.
Duyên hải Bắc miền Trung vì thế là một “bàn đạp giàu” lên Kon Tum: Đà Nẵng – Tam Kỳ – Quảng Ngãi có đồng bằng rộng hơn Nam Trung Bộ, dân cư – hậu cần dày hơn, cửa biển mở và giao thông thuận hơn, tạo nên độ “hút” địa hình mạnh qua các cửa thung lũng và hành lang khe như Trà Khúc – Ba Tơ, Ngọc Hồi – Đăk Tô, và các khe Trường Sơn Bắc. Ngược lại, Nam Trung Bộ bị chia cắt bởi chuỗi đới khe – đèo liên tục như Cà Ná, Cam Ranh, Nha Trang, Đèo Cả, Cù Mông, Bình Đê…, nơi núi áp sát biển, đồng bằng nhỏ bị cắt vụn, giao thông bị khóa bằng cổ chai nối tiếp, khiến lực từ Sài Gòn muốn vươn ra Bắc duyên hải phải đi qua nhiều bản lề gãy khúc, mất sức và không liền mạch.
Chính vì vậy, Sài Gòn lên Kon Tum thường không đi theo mô hình “biển–cửa khe” mà buộc phải đi theo “xương sống cao nguyên” qua trục Tây Nguyên (QL14): Buôn Ma Thuột → Pleiku → Kon Tum. Đây là tuyến dài, cao độ lớn, hậu cần nặng, nên xét lực tự nhiên, Sài Gòn khó “đâm thẳng” vào Kon Tum bằng cửa duyên hải như lực Bắc duyên hải có thể xuyên lên. Tuy nhiên điểm cân bằng là: Kon Tum cũng không hoàn toàn thuộc về Bắc, vì nó là bản lề Trường Sơn, nơi Bắc kéo xuống bằng duyên hải giàu (Quảng – Đà Nẵng) và Nam kéo lên bằng xương sống cao nguyên (Gia Lai – Buôn Ma Thuột). Định nghĩa đúng nhất vì thế là: Kon Tum là bản lề cao nguyên của Bắc duyên hải, chứ không phải lõi Nam cao nguyên. “Ngươi đứng tại ngã ba đường mà nhìn” (Giê-rê-mi 6:16), vì Kon Tum chính là một ngã ba địa mạo như vậy.
Có thể chốt theo ngôn ngữ lực đất: cổ chai Quảng là bàn đạp tự nhiên của đại lục Bắc; Kon Tum là cửa cao nguyên thuận cho lực Bắc duyên hải xuyên lên; Sài Gòn muốn tới Kon Tum phải bò theo trục cao nguyên dài và nặng sức; Nam Trung Bộ bị chia cắt bởi đới khe – đèo nên không tạo bàn đạp giàu như Đà Nẵng – Quảng. Kết luận một câu: nếu chỉ xét lực địa hình tự nhiên, Kon Tum nghiêng về trường lực Bắc duyên hải thuận hơn, còn trường lực Sài Gòn lên Kon Tum phải đi theo xương sống Tây Nguyên dài và nặng sức, bởi “nền” của không gian đã được đặt như vậy (Thi-thiên 11:3).