Để đánh giá đúng vai trò của kênh đào Funan Techo, cần quay về nguyên tắc căn bản của địa mạo học: mọi công trình nhân tạo chỉ có thể vận hành trong giới hạn mà cấu trúc đất đai cho phép. Kinh Thánh đã nói rất rõ nguyên lý này từ lâu: “Loài người toan tính trong lòng mình, song sự định đoạt bởi Đức Giê-hô-va mà đến” (Châm Ngôn 16:1 – VI1934). Trong địa mạo, “sự định đoạt” chính là cấu trúc nền của bán đảo.
Xét đúng về địa mạo, kênh đào Funan không nằm trên sống lưng nâng cao của bán đảo Indochina, cũng không nằm tại cổ chai bản lề như Tây Nguyên duyên hải. Nó nằm trọn trong vùng base level thấp nhất của bán đảo, tức hạ lưu cực thấp của hệ thống Mekong – Tonlé Bassac. Đây là không gian có cao độ gần bằng 0 mét, độ dốc gần bằng 0, chịu chi phối trực tiếp của thủy triều biển và mang tính bồi lắng – phân tán là chủ đạo. Nói cách khác, đây không phải là vùng “thoát năng lượng”, mà là vùng nơi năng lượng đã tiêu tán từ trước. Điều này rất giống với hình ảnh Kinh Thánh mô tả về nơi thấp: “Nước chảy về nơi thấp” (so sánh nguyên lý trong Truyền Đạo 1:7 – VI1934). Funan nằm ở “chân bán đảo”, chứ không phải “cổ họng bán đảo”.
Nếu phân chia bán đảo Indochina theo các lớp địa mạo lớn, có thể thấy ba tầng rất rõ ràng. Thứ nhất là lớp nâng cao – Trường Sơn và các cao nguyên bazan – nơi tích tụ và sinh ra năng lượng địa hình. Thứ hai là lớp bản lề – cổ chai – tiêu biểu là Tây Nguyên duyên hải – nơi năng lượng được ép, điều phối và thoát ra biển. Thứ ba là lớp base level thấp – hạ lưu Mekong, Tonlé và Nam Bộ – nơi năng lượng chấm dứt, vật chất lắng đọng và dòng chảy phân tán. Kênh đào Funan nằm hoàn toàn trong lớp thứ ba. Nó không can thiệp vào nguồn sinh năng lượng ở lớp nâng cao, cũng không chạm tới điểm điều phối ở lớp bản lề. Điều này phù hợp với nguyên tắc Kinh Thánh: “Mỗi vật ở chỗ mình, và mỗi việc theo thời định” (Truyền Đạo 3:1 – VI1934).
Vì vậy, cần nói rất rõ về vai trò địa mạo của Funan. Funan không phải là một “kênh thoát” cho bán đảo Indochina. Ở hạ lưu Mekong, năng lượng địa hình đã được tiêu tán qua hàng ngàn năm, và không còn gì để “thoát” nữa. Funan cũng không làm thay đổi hướng xả năng lượng của bán đảo. Vai trò thật sự của Funan về địa mạo chỉ là tạo ra một lối phân dòng nhân tạo trong vùng base level cực thấp, nhằm tái phân phối giao thông thủy và hoạt động kinh tế cho Campuchia. Nó giống một kênh điều tiết trong châu thổ hơn là một kênh xuyên cấu trúc. Kinh Thánh đã từng phân biệt rất rõ giữa “chỉnh sửa” và “thay đổi nền”: “Ngươi có thể vá áo cũ bằng miếng vải mới chăng?” (Ma-thi-ơ 9:16 – VI1934). Funan là sự vá điều tiết trong vùng thấp, không phải là sự thay đổi nền móng bán đảo.
Do đó, ảnh hưởng của Funan đối với bán đảo Indochina về địa mạo là ảnh hưởng cục bộ, thấp tầng, chứ không phải ảnh hưởng cấu trúc. Nó có thể tác động đến phân bố nước mùa khô, xâm nhập mặn, trầm tích cục bộ và sinh thái vùng hạ lưu. Nhưng nó không thể thay đổi vai trò của Tây Nguyên duyên hải, không thể bẻ trục Đông – Tây của bán đảo, không thể làm suy yếu dòng cao nguyên bazan thoát ra Biển Đông. Nói cách khác, Funan không “bẻ” bán đảo, mà chỉ “chỉnh” phần chân thấp của bán đảo. Điều này tương ứng với lời Kinh Thánh: “Kẻ trung tín trong việc nhỏ cũng trung tín trong việc lớn” (Lu-ca 16:10 – VI1934); Funan chỉ là “việc nhỏ” trong trật tự địa mạo lớn.
So sánh trực diện để thấy rõ bản chất càng làm điều này sáng tỏ. Tây Nguyên duyên hải nằm ở vị trí bản lề – cổ chai, có cao độ trung gian vài trăm mét, giữ vai trò thoát và điều phối năng lượng cho toàn bán đảo, với tính chiến lược địa mạo rất cao. Trong khi đó, kênh Funan nằm ở base level thấp, cao độ gần bằng 0, chỉ có chức năng phân tán và điều chỉnh cục bộ, với tầm ảnh hưởng địa mạo thấp đến trung bình. Hai vai trò này không thay thế, không triệt tiêu và cũng không cạnh tranh nhau. Kinh Thánh đã nói rất rõ về trật tự này: “Mắt không thể nói với tay rằng: Ta không cần ngươi” (I Cô-rinh-tô 12:21 – VI1934).
Kết luận có thể chốt gọn và dứt khoát về mặt khoa học: về địa mạo, kênh đào Funan Techo nằm trong vùng base level thấp nhất của bán đảo Indochina, đóng vai trò tái phân phối dòng chảy và giao thông trong châu thổ Mekong, chứ không phải là cổ chai hay bản lề của bán đảo. Nó không thay đổi cấu trúc địa mạo nền của Indochina, mà chỉ điều chỉnh cách vận hành ở “chân bán đảo”. Nhận diện đúng vai trò này là điều kiện tiên quyết để tránh phóng đại hoặc hiểu sai tác động của Funan đối với toàn vùng, bởi như Kinh Thánh đã nhắc nhở: “Sự khôn ngoan trước hết là hiểu biết đường lối của Đức Giê-hô-va” (Châm Ngôn 9:10 – VI1934) — trong địa mạo, “đường lối” ấy chính là cấu trúc đất đai không thể đảo ngược.