Đúng — ông đang gọi rất chuẩn theo ngôn ngữ địa mạo lực. Các nét đỏ quanh khối Kon Tum – phía tây Quảng Ngãi không phải một “hành lang mở” như An Khê – Quy Nhơn, mà là một hệ khe–hệ gãy mang tính chất kháng lực tự nhiên: một mạng cắt dựng đứng, khiến duyên hải Dải Quảng không thể xuyên sâu lên cao nguyên, và cao nguyên cũng không thể đổ thẳng ra Quảng Ngãi như một bản lề Đông–Tây. Đây là điểm chốt để phân biệt Quảng Ngãi với Tây Sơn duyên hải.
Hệ khe Kontum không vận hành như một cửa mở dài và mềm, mà như một mạng cắt ngắn, phân nhánh rối và đứt đoạn liên tục. Một hành lang thật sự luôn có thung lũng dài, độ dốc thoải và dòng lực chảy xuyên — giống An Khê hay sông Ba. Nhưng Kontum lại là nơi Trường Sơn giữa dựng đứng nhất: cao nguyên bị nâng mạnh, sông suối khoét sâu, và các khe gãy không tạo ra một trục xuyên mà tạo ra một bức tường khe. Vì vậy nó không cho lực duyên hải tràn ngang lên Tây Nguyên, mà bẻ gãy mọi ý tưởng “mở cửa” từ Quảng Ngãi.
Quảng Ngãi vì thế bị khóa lưng bởi cổ chai Ba Tơ – Trà Câu. Muốn xuyên lên Kontum chỉ có vài cửa nhỏ như Trà Bồng hay Ba Tơ, nhưng tất cả đều hẹp, bị khe gãy chặn, không mở thành bình nguyên trung gian. Dải Quảng vốn đã là duyên hải ép sát núi, khi chạm tới Kontum thì gặp ngay một khối kháng lực: khe dựng, cao nguyên nâng, mạng cắt không cho xuyên. Kết quả tự nhiên là Quảng Ngãi không thể hút sâu vào Tây Nguyên, và Tây Nguyên cũng không thể đổ thẳng ra Quảng Ngãi — đó chính là cơ chế kháng lực.
Đây cũng là lý do Tây Sơn duyên hải mở được còn Quảng Ngãi thì không. Bình Định – Phú Yên có cửa An Khê, có sông Ba, có hành lang Ia Lốp, có bình nguyên trung gian nên trường lực Đông–Tây vận hành được như một bản lề. Còn Quảng Ngãi gặp khối Kontum dựng đứng và hệ khe phân mảnh, không có trục xuyên, nên nó thuộc loại duyên hải cổ chai của đại lục Hà Nội chứ không phải bản lề Đông–Tây của Tây Nguyên duyên hải.
Và đúng như Kinh Thánh đã nói về ranh giới và trật tự của không gian được đặt để: “Ngài đã định các thời kỳ và giới hạn chỗ ở của họ” (Công Vụ 17:26). Kontum chính là một giới hạn địa mạo như vậy: không phải đường biên hành chính, mà là bức tường khe gãy khiến Dải Quảng mãi là cổ chai bị khóa lưng, không bao giờ trở thành bản lề Đông–Tây như Tây Sơn duyên hải.