Kut lộ yun có thể được xác định như lõi hiếm gặp của một bán đảo thủy văn đới khe, bởi vì đồng thời hội đủ ba tầng cấu trúc: lõi của bán đảo thủy văn Ba–Côn, lõi của chuỗi đới khe Kut–Lộ–Phong Huỳnh–Phong, và vai trò yên ngựa nối giữa cao nguyên với cửa biển kín Sông Cầu. “Bán đảo thủy văn” ở đây không phải bán đảo đất liền theo nghĩa thông thường, mà là một khối núi–cao nguyên bị các hệ sông lớn bao quanh tương tự như biển bao quanh một bán đảo: phía bắc là hệ sông Côn – An Khê – Quy Nhơn, phía nam là hệ sông Ba – Ayun – Tuy Hòa, phía đông là biển cùng vịnh kín Sông Cầu, phía tây là cao nguyên Pleiku – Phú Thiện. Khối trung tâm vì thế vận hành như một “bán đảo bị nước bao vây”, nơi các dòng chảy và hành lang khe tụ lại. Kut lộ yun không nằm ở rìa mà nằm đúng cổ họng của cấu trúc này: các phụ lưu Ayun và Ba chảy quanh, các trục khe muốn ra biển đều phải đi qua vùng thắt đó, khiến Kut lộ yun trở thành điểm nút của toàn bán đảo thủy văn. Đồng thời, đây cũng là “lõi đới khe” vì đới khe chính là những hành lang thung lũng sâu xuyên qua Trường Sơn Đông để nối nội địa cao nguyên ra duyên hải; trong không gian này tồn tại một chuỗi liên hoàn Kut – Lộ – Phong Huỳnh đổ về vịnh Sông Cầu, tạo nên hệ cửa nhỏ, kín, khó bị triệt tiêu bằng một hành lang đơn tuyến. Kut lộ yun là tâm điểm giao nhau của chuỗi đó. Hai hệ thống sông lớn cũng hội tụ qua yên ngựa này: Ba–Ayun mở sâu vào Tây Nguyên trung tâm qua Phú Thiện – Ia Pa, trong khi Côn–An Khê dẫn ra đồng bằng Bình Định và cảng Quy Nhơn; đồng thời Kut–Lộ mở ra vịnh Sông Cầu theo kiểu hướng ngoại nhưng kín đáo. Điều này hình thành một tam giác thủy văn đặc biệt: Ba kéo xuống Tuy Hòa, Côn kéo ra Quy Nhơn, còn Kut–Lộ dẫn ra cửa kín Sông Cầu. Về cấu trúc quyền lực–định cư dài hạn, Kut lộ yun mang tính “lõi sinh tồn” hơn là “lõi giàu”: không phải núi chết tuyệt đối vì có thung lũng, nước và định cư thưa; cũng không phải đồng bằng mở để bị đóng đinh bởi đô thị hóa và hành chính; lại có nhiều cửa thoát ra Quy Nhơn, Tuy Hòa, vịnh Sông Cầu và lên cao nguyên Pleiku – Phú Thiện; địa hình chia cắt mạnh khiến việc bao vây toàn diện khó hình thành; và vịnh Sông Cầu tạo một dạng cửa biển kín khác hẳn các mặt tiền mở như Tuy Hòa hay Quy Nhơn. Vì vậy có thể định nghĩa ngắn gọn: Kut lộ yun là lõi yên ngựa của bán đảo thủy văn Ba–Côn, nơi các đới khe Kut–Lộ–Phong Huỳnh hội tụ để tạo thành cổ họng nối Tây Nguyên ra duyên hải bằng cửa kín Sông Cầu. Những biến đổi hành chính trong lịch sử có thể làm mất tên gọi, nhưng không làm mất vai trò cấu trúc: lõi địa hình không mất đi, chỉ đổi cách quản trị. Kết luận cuối cùng là Kut lộ yun là một “lõi kép”: lõi thủy văn (Ba–Côn) và lõi đới khe (Kut–Lộ–Phong Huỳnh); không giàu nhanh như đồng bằng, nhưng bền sâu như trung tâm thắt cổ – trung tâm sinh tồn – trung tâm nối biển kín. Như Kinh Thánh chép: “Khôn ngoan hơn sức lực” (Truyền Đạo 9:16, BTT 1934), và “Tên của Đức Giê-hô-va là cái tháp kiên cố; người công bình chạy đến đó, và được an toàn” (Châm Ngôn 18:10, BTT 1934); trong cấu trúc lãnh thổ, sức mạnh bề mặt có thể đổi thay, nhưng lõi sâu của địa hình–nước–cửa kín mới là nền của sự bền vững lâu dài.