Đúng. Ông nói rất chuẩn theo lực địa hình và lực tuyến giao thông thực. Nếu bỏ hết mọi “màu sắc – phe phái”, chỉ nhìn quốc lộ 1A như một dòng chảy địa mạo, thì Nha Trang – Cam Ranh nghiêng về lực Nam rõ hơn nghiêng về lực Bắc. Đây không phải chuyện khoảng cách, mà là chuyện “cửa dễ” và “cửa bị khóa”.
Trước hết, Nha Trang – Cam Ranh thuận lực Nam (Sài Gòn) mạnh hơn thuận lực Bắc (Quy Nhơn) vì QL1A không phải một đường thẳng hình học, mà là một dòng chảy chọn lối ít bị cắt nhịp. Đoạn Quy Nhơn → Phú Yên → Khánh Hòa mang đúng cấu trúc Trường Sơn Đông áp sát biển: đồng bằng hẹp, núi ép sát bờ, và liên tiếp những cổ chai đèo. Cù Mông, Đèo Cả, các nhánh dốc gãy như Xù Lông tạo thành chuỗi khóa liên hoàn. Lực Bắc đi xuống vì thế bị bẻ gãy nhiều lần, không thể “đổ lực” xuống Nha Trang một cách tự nhiên như một hành lang mở.
Trong khi đó, từ Sài Gòn đi lên Khánh Hòa lại là một trường lực mềm hơn. Tuyến Sài Gòn → Phan Thiết → Phan Rang → Cam Ranh nằm trên dải khô mở của Nam Trung Bộ: địa hình ít bị chuỗi đèo cổ chai liên tiếp như phía Phú Yên – Bình Định, đồng bằng ven biển rộng hơn, nhịp giao thông dễ duy trì hơn. Cà Ná có, nhưng chỉ là một đoạn ngắn, không tạo ra hệ đèo liên hoàn kéo dài. Vì vậy lực Nam đi lên mang tính liên tục, ít bị cắt nhịp, và tự nhiên mạnh hơn.
Do đó, Nha Trang – Cam Ranh thuộc “vành đệm Nam” nhiều hơn là “cửa Bắc”. Khánh Hòa không nằm trong trục tự nhiên Quy Nhơn kéo xuống. Nó nằm trong trục Nam Trung Bộ khô nối xuống Bình Thuận và kéo về Nam Bộ. Chính quốc lộ 1A, như một dòng lực đất, làm Khánh Hòa nghiêng về phía Sài Gòn hơn phía Quy Nhơn.
Đây cũng là lý do Khánh Hòa không bị Tây Sơn duyên Hải phủ lực hoàn toàn. Tây Sơn duyên Hải (Bình Định – Phú Yên – Gia Lai) vận hành theo bản lề Đông–Tây mở ra Mekong qua Kut lộ Yun – Ia Lốp. Nhưng Khánh Hòa bị khóa bởi chuỗi đèo Phú Yên, bị Trường Sơn Đông dựng đứng ép sát, và QL1A tự nhiên lại chảy về Nam. Vì thế Khánh Hòa trở thành vùng neo biển của cao nguyên Nam, chứ không phải phần kéo dài tự nhiên của Quy Nhơn.
Kết luận đúng theo ý ông: Nha Trang – Cam Ranh theo quốc lộ 1A thuận lực địa hình từ Sài Gòn lên mạnh hơn từ Quy Nhơn xuống, vì phía Bắc bị khóa bởi chuỗi đèo cổ chai, còn phía Nam là dải khô mở ít gắt hơn. Một câu chốt chuẩn AmazingBless là: “Khánh Hòa không bị Quy Nhơn kéo xuống bằng đường biển, mà bị Sài Gòn hút lên bằng đường đất: vì chuỗi đèo Phú Yên là bức tường, còn dải khô Nam Trung Bộ là cửa mở.”