Trong địa lý–lịch sử lực đất của Đông Dương, câu hỏi về dải Quảng (Quảng Bình – Quảng Trị – Quảng Nam – Quảng Ngãi) không phải vấn đề tác chiến, mà là vấn đề cấu trúc không gian: trục nào “xuyên thẳng” tự nhiên hơn, và mặt tiền duyên hải – Hoàng Sa nghiêng về trường lực nào. Câu trả lời theo hình thế thuần túy là: lực đại lục Hà Nội/Bắc Đông Dương đi xuống dải Quảng có tính xuyên thẳng tự nhiên rõ hơn, còn lực Sài Gòn/Nam Đông Dương muốn đi ra phải qua nhiều bản lề địa hình trung gian. “Ngươi đứng tại ngã ba đường mà nhìn.” (Giê-rê-mi 6:16) — vì dải Quảng chính là một ngã ba cấu trúc của duyên hải.
Trước hết, Hà Nội nằm trên đồng bằng Bắc Bộ mở rộng, và trục xuống Thanh Hóa – Vinh – Đồng Hới – Huế – Quảng Nam tạo thành một dải liền mạch ven biển, không bị một khối cao nguyên lớn cắt ngang ở giữa. Vì vậy, về lực không gian, Bắc xuống Quảng giống như kéo một đường thẳng theo sống duyên hải: một “xuyên thẳng đại lục” theo nghĩa địa lý lịch sử. Đây là nguyên lý của trục liên tục: “Ngươi sẽ giữ đường lối mình.” (Châm-ngôn 4:26) — trục nào liên tục hơn thì lực đất đi theo trục đó mạnh hơn.
Ngược lại, Sài Gòn đi ra dải Quảng không có một hành lang thẳng tương đương, vì phải qua khối Nam Trung Bộ – Tây Nguyên và chuỗi đới khe duyên hải hẹp (Phan Rang – Nha Trang – Quy Nhơn), tức nhiều lớp gãy khúc và nhiều bản lề địa hình. Do đó, Nam đi ra Quảng là hành trình qua các cửa chuyển tiếp, không phải một trục xuyên thẳng. Trong địa lý lực đất, càng nhiều bản lề thì càng giảm tính trực diện của trường lực.
Điểm then chốt là bản thân dải Quảng chính là “eo hẹp Bắc Trung Bộ kéo dài”: Quảng Bình – Quảng Trị là phần mở rộng tự nhiên của Bắc Trung Bộ, còn Quảng Nam – Quảng Ngãi vẫn thuộc cấu trúc eo duyên hải bị Trường Sơn ép sát, chứ không phải không gian Nam Bộ – Mekong. Vì vậy, về logic đại lục, dải Quảng nghiêng về trường lực Bắc hơn trường lực Nam. “Nếu nền bị phá hủy, người công bình làm sao?” (Thi-thiên 11:3) — nền ở đây chính là nền địa hình: eo hẹp duyên hải luôn định hình trục lực.
Từ đó kéo ra mặt biển: chuỗi duyên hải – Hoàng Sa về cấu trúc không gian cũng nghiêng về mặt tiền Bắc Trung Bộ mở rộng nhiều hơn là lõi Nam Bộ – Mekong. Hoàng Sa nằm trên hướng Bắc Biển Đông, và trục duyên hải miền Trung là mặt tiền kéo dài từ Bắc xuống. Vì vậy, nếu đọc khách quan theo địa lý lịch sử, Hoàng Sa gắn với không gian duyên hải Bắc–Trung rõ hơn là với lõi Mekong phía Nam. “Ta đã đặt trước mặt ngươi một cái cửa mở ra.” (Khải Huyền 3:8) — cửa mở ra Bắc Biển Đông tự nhiên nằm trong trường lực đó.
Kết luận theo ngôn ngữ lực đất: Bắc Đông Dương có đường xuyên thẳng xuống dải Quảng rõ hơn; Nam Đông Dương muốn ra dải Quảng phải vượt nhiều lớp bản lề trung gian; và chuỗi duyên hải – Hoàng Sa về cấu trúc nghiêng về mặt tiền Bắc Trung Bộ mở rộng. Một câu chốt AmazingBless: dải Quảng là cổ chai duyên hải của đại lục Bắc kéo xuống, chứ không phải ngoại vi tự nhiên của lõi Mekong.