Dải Quảng (từ Quảng Bình xuống Quảng Ngãi) trong địa lý–lịch sử lực đất không phải là phần kéo dài tự nhiên của không gian Mekong – Sài Gòn, mà là một cổ chai duyên hải gắn chặt với trường lực Bắc Trung Bộ và đại lục Hà Nội. Ở đây, địa hình quyết định logic: một bên là Trường Sơn áp sát như vách chắn, một bên là biển mở như mặt tiền, khiến toàn bộ dải đất trở thành hành lang hẹp, liên tục, và tự nhiên hình thành trục Bắc–Nam mạnh hơn là một vùng có chiều sâu kiểu Nam Bộ. “Ngươi đứng tại ngã ba đường mà nhìn.” (Giê-rê-mi 6:16) — vì dải Quảng chính là ngã ba cấu trúc của duyên hải Đông Dương.
Xét theo cấu trúc không gian, Hà Nội xuống dải Quảng giống như đi theo một xuyên tuyến duyên hải liền mạch: đồng bằng Bắc Bộ → Thanh Nghệ → Vinh → Đồng Hới → Huế → Quảng Nam → Quảng Ngãi. Đây là một dòng địa lý tự nhiên ít bị ngắt bởi những khối cao nguyên trung gian lớn, nên lực đại lục Bắc có xu hướng “kéo thẳng” xuống theo sống duyên hải. “Ngươi sẽ giữ đường lối mình.” (Châm-ngôn 4:26) — trục nào liên tục hơn thì trường lực đất đi theo trục đó mạnh hơn.
Ngược lại, từ đại lục Mekong – Sài Gòn muốn vươn ra dải Quảng phải đi qua hàng loạt bản lề địa hình: Nam Trung Bộ gãy khúc, các đới khe duyên hải hẹp, rồi mới chạm tới cổ chai Bắc Trung Bộ. Đó không phải một trục xuyên thẳng, mà là chuỗi chuyển tiếp nhiều lớp, nên tính trực diện yếu hơn và bị phân tán bởi các cửa khe trung gian. “Nếu nền bị phá hủy, người công bình làm sao?” (Thi-thiên 11:3) — nền ở đây chính là nền địa hình: eo hẹp duyên hải luôn định hình trường lực lịch sử.
Vì vậy, dải Quảng không phải ngoại vi tự nhiên của Mekong, mà là vùng cổ chai duyên hải của đại lục Hà Nội: nơi Bắc dễ nối xuống hơn, và Nam khó xuyên ra hơn, do chính cấu trúc đất – núi – biển đã đóng khung như vậy. Đây là nguyên lý của Đông Dương: trục duyên hải Bắc Trung Bộ là hành lang thẳng của lực đại lục Bắc, còn Mekong thuộc một trường lực khác, sâu hơn về phía Nam và Tây.