BẢN LỀ XOAY TRỤC CỦA BIỂN OKHOTSK

VÀ LÕI QUYỀN LỰC THÁI BÌNH DƯƠNG BẮC

Biển Okhotsk là một trong số rất ít không gian hải dương trên thế giới có thể bị xoay trục bởi một bản lề duy nhất. Nguyên nhân nằm ở cấu trúc địa–hình học của nó: biển gần kín, lạnh, bị bao bởi bán đảo Kamchatka, đảo Sakhalin, chuỗi Kuril và đảo Hokkaido. Toàn bộ Biển Okhotsk chỉ có một số cửa hẹp thông ra Thái Bình Dương, và tất cả các cửa này đều có thể bị khóa hoặc vô hiệu hóa trong thực tế quân sự.

Bản lề duy nhất có khả năng xoay trục toàn bộ Biển Okhotsk là trục Kuril Nam – Hokkaido – eo La Pérouse (Soya). Trong trục này, Kuril Nam đóng vai trò tay đòn kiểm soát chuỗi cửa ra phía đông nam, Hokkaido là điểm tỳ chiến lược thuộc khối Mỹ–Nhật, còn eo La Pérouse là cổ xoay trực tiếp điều tiết dòng ra–vào Okhotsk.

Xét đầy đủ các cửa của Biển Okhotsk cho thấy chỉ có trục này mang giá trị quyết định. Eo La Pérouse nằm giữa Hokkaido và Sakhalin là cửa gần nhất, ngắn nhất và có khả năng bị giám sát – phong tỏa hiệu quả nhất. Chuỗi Kuril có nhiều eo nhưng đều sâu, hẹp và có thể bị khống chế theo tuyến. Eo Tatar ở phía bắc lại bị băng phủ dài ngày, không thể dùng để xoay trục vận hành chiến lược. Do đó, mọi cơ chế kiểm soát Okhotsk đều quy tụ về Kuril Nam – Hokkaido.

Khi bản lề này bị chi phối bởi đối phương, Hạm đội Thái Bình Dương Nga bị đẩy vào trạng thái bị nhốt trong Biển Okhotsk. Các tuyến tiếp cận Thái Bình Dương buộc phải vòng xa, dễ bị theo dõi và cắt đứt. Khi đó, Okhotsk không còn là bàn đạp, mà chỉ còn là một ao phòng thủ bị động. Ngược lại, nếu Nga giữ trọn Kuril Nam, Biển Okhotsk trở thành bastion hạt nhân, nơi triển khai SSBN an toàn, bảo đảm năng lực răn đe chiến lược ở Thái Bình Dương.

Vì vậy, việc Nga bất chấp giữ Kuril Nam không liên quan đến đất đai, dân cư hay tài nguyên. Đó là vấn đề sống còn của học thuyết hạt nhân. Mất Kuril Nam đồng nghĩa với mất bản lề xoay trục Okhotsk, và kéo theo sự sụp đổ của toàn bộ thế trận răn đe Thái Bình Dương của Nga.

So sánh ngắn gọn cho thấy tính chất đặc biệt của Okhotsk. Baltic xoay trục qua eo biển Đan Mạch. Địa Trung Hải xoay qua Gibraltar. Biển Đông không có bản lề đơn vì quá mở và phân mảnh. Riêng Biển Okhotsk là trường hợp hiếm hoi mà một bản lề duy nhất đủ để xoay trục toàn cục.

Kết luận cuối cùng rất rõ: Biển Okhotsk là biển hiếm, nơi quyền lực hải dương tập trung vào một cổ xoay duy nhất. Và cổ xoay đó nằm ở Kuril Nam – Hokkaido – eo La Pérouse, không nơi nào khác.