Xét theo địa–hình học chiến lược, Tây Nguyên không phải là một vùng đất “ở giữa”, mà là khối giữ lực của toàn bộ bán đảo Việt Nam, bởi “Ngài đặt nền trái đất trên các trụ của nó, để nó không rúng động đời đời” (Thi Thiên 104:5). Trước hết, Tây Nguyên là khối chia nước lớn nhất: từ cùng một cao trình trung bình 500–900m, các dòng chảy tỏa về ba hướng khác nhau – sông ngắn đổ thẳng ra Biển Đông, phụ lưu Mekong đổ về Nam, và một phần nhỏ về hệ Đồng Nai – vì vậy nó quyết định nhịp nước, nhịp lũ và nhịp hạn của cả duyên hải lẫn hai đồng bằng; khi khối chia nước này không còn nằm trong quyền tự chủ, toàn bộ hệ thống hạ lưu buộc phải sống theo nhịp do bên khác đặt ra, đúng như lời: “Nước dâng lên, suối tràn qua; các dòng sông đi theo đường Ngài đã định” (Thi Thiên 104:10). Thứ hai, Tây Nguyên là vùng cao nguyên liên tục cuối cùng của Việt Nam: không bị cắt vụn như trung du Bắc Bộ, không bị xé bởi hành lang biển như Trường Sơn Đông, tạo thành một mặt bằng tương đối rộng, đủ để giữ rừng, giữ đất, giữ sinh thái và điều phối không gian; mất khối này đồng nghĩa với việc quốc gia chỉ còn các dải hẹp ven biển và đồng bằng thấp, tức là cấu trúc bị ép phẳng, “như nhà xây trên cát” (Ma-thi-ơ 7:26). Thứ ba, về hình học không gian, Tây Nguyên nằm lệch khỏi biển nhưng không bị khóa, tạo ra một lõi không bị hải lực chi phối trực tiếp, cũng không lệ thuộc tuyến sông quốc tế; nếu lõi này bị tách khỏi hệ thống quốc gia, mọi trung tâm còn lại đều lộ thiên trước biển hoặc trước lục địa, khiến quyền tự quyết dài hạn bị bào mòn dần theo thời gian, vì “khi không có sự chỉ dẫn, dân sự sa ngã” (Châm Ngôn 11:14). Thứ tư, Tây Nguyên là khối đệm khí hậu – sinh thái: rừng cao nguyên điều hòa mưa gió, giảm cực đoan cho duyên hải và đồng bằng; khi khối đệm này mất, quốc gia phải đối diện trực tiếp với chu kỳ hạn–lũ ngày càng lớn mà không còn tầng trung gian hấp thụ, dẫn tới phụ thuộc kỹ thuật, vốn và kiểm soát từ bên ngoài, đúng như lời: “Đất sinh ra gai góc khi bị rủa sả” (Sáng Thế Ký 3:18). Cuối cùng, xét theo nguyên lý tự chủ dài hạn, một quốc gia chỉ còn tự chủ khi còn ít nhất một lõi không bị ép: không bị ép bởi biển, không bị ép bởi sông quốc tế, không bị ép bởi hành lang thương mại; Tây Nguyên chính là lõi đó của Việt Nam, nên khi mất Tây Nguyên, sự lệ thuộc không đến ngay bằng biến cố, mà đến chậm bằng cấu trúc, “vì gốc cây bị chặt, thì nhánh dù còn xanh cũng sẽ khô héo” (Gióp 14:7–10).

Kết luận địa–hình học dứt khoát: mất Tây Nguyên không làm Việt Nam sụp đổ tức thời, nhưng làm quốc gia mất khả năng tự điều chỉnh trong dài hạn; từ đó, mọi phát triển còn lại chỉ là thích nghi bị động, không còn là tự chủ, vì “không ai có thể đặt nền nào khác ngoài nền đã đặt là Đức Giê-su Christ” (I Cô-rinh-tô 3:11) — trong địa–hình học quốc gia, Tây Nguyên chính là nền ấy.