Myanmar khác Thái Lan không phải vì địa hình yếu hơn, cũng không phải vì lựa chọn chính trị sai, mà vì cấu trúc địa–chính trị của Myanmar bị đặt đúng vào rìa va chạm giữa lục địa và hải quyền, nơi lực của Trung Quốc và lực của các cường quốc hải quân cùng lúc chồng lên một không gian không đủ sâu để hấp thụ, khiến Myanmar không thể “thuần trục lục địa” như Thái Lan. Myanmar có cửa ra Vịnh Bengal thuộc Ấn Độ Dương, áp sát Ấn Độ và các tuyến hàng hải sống còn của phương Tây, đồng thời lại là lối mở tự nhiên để Trung Quốc thoát xuống Ấn Độ Dương, vì vậy về mặt cấu trúc nó trở thành mặt trận chứ không thể là hành lang; trong khi Thái Lan không nằm trên rìa đối đầu hải quân, không chạm trực tiếp các tuyến biển chiến lược, nên có thể giữ trung tính và vận hành như một bản lề lục địa. Chính sự khác biệt vị trí này giải thích vì sao Trung Quốc đi vào Myanmar bằng các đột phá cưỡng bức như đường ống, cảng và hành lang nhằm thoát Malacca – những thứ lập tức kích hoạt phản ứng của Ấn Độ và các cường quốc hải quân – còn khi đi vào Thái Lan thì chỉ cần liên thông đường sắt, cao tốc và logistics, không cần cảng quân sự, không kích hoạt đối kháng biển; cùng là Trung Quốc nhưng cơ chế hoàn toàn khác. Myanmar còn bị xé từ bên trong vì các hành lang lục địa đi qua đúng các vùng biên dân tộc thiểu số vũ trang, nơi hạ tầng trở thành mồi can thiệp và xung đột, trong khi lõi đồng bằng Chao Phraya của Thái Lan ổn định, các tuyến hạ tầng nằm trọn trong vùng kiểm soát trung ương nên hạ tầng trở thành yếu tố ổn định chứ không phải điểm gây nhiễu. Hải quân các cường quốc cần Myanmar vì nó kiểm soát rìa đông Vịnh Bengal, gần tuyến dầu khí Trung Đông và trục Ấn Độ Dương, nên không thể bị để yên; ngược lại Thái Lan không chặn tuyến biển sống còn của ai, không đe dọa hải quyền nào, nên được để yên và có không gian xoay trục lục địa. Bởi vậy Myanmar không thể “thuần theo” Trung Quốc không phải vì thiếu ý chí, mà vì nếu nghiêng hẳn về lục địa Trung Quốc thì lập tức bị hải quân kiềm chế, còn nếu nghiêng hẳn về hải quyền thì mất lối sống còn với Trung Quốc, bị kẹt vĩnh viễn trong thế giằng co; trong khi Thái Lan nghiêng lục địa thì không bị phạt, hợp tác biển ở mức vừa phải cũng không bị nghi ngờ. Đây không phải câu chuyện thiện chí hay đạo đức, mà là câu chuyện ranh giới và kỳ hạn đã được ấn định trong cấu trúc không gian, đúng như lời chép rằng: “Ngài đã định các kỳ hạn và ranh giới nơi họ ở” (Công vụ 17:26), nên kẻ khôn ngoan không tìm cách trở thành cửa ngõ để bị giằng co, mà ẩn mình trong vị trí bản lề để tồn tại lâu dài, “kẻ khôn ngoan thấy tai họa bèn ẩn mình” (Châm ngôn 22:3). Myanmar là cửa ngõ nên trở thành chiến trường; Thái Lan là bản lề nên trở thành trung tâm. Một không gian bị tranh giành thì không thể thuần, còn một không gian không ai cần đánh mới có tự do lựa chọn, vì “nhà xây trên đá thì không sụp đổ” (Ma-thi-ơ 7:25), và quyền lực thật không đến từ sức ép hay phô trương, mà từ việc đứng đúng chỗ trong trật tự đã được đặt ra, “không phải bởi quyền thế, cũng không phải bởi sức mạnh, nhưng bởi Thần Ta” (Xa-cha-ri 4:6).
