Trong hành trình đọc lại toàn bộ Kinh Thánh qua lăng kính hệ thống hóa, một điều trở nên hiển nhiên: danh xưng “Giê-su” trong cách gọi phổ biến ngày nay không diễn đạt đầy đủ trọng lượng thần học mà Kinh Thánh mặc khải. Khi dùng danh YesHWaH, tôi không thay đổi âm đọc theo xu hướng ngôn ngữ, mà xác lập một lập trường thần học căn bản: Đấng chúng ta gọi là Giê-su chính là YHWH của Cựu Ước, Đức Chúa Trời của bụi gai cháy sáng, của giao ước Áp-ra-ham, Y-sác, Giác-cốp. Danh YesHWaH khôi phục lại mạch mặc khải xuyên suốt đó, một mạch vốn bị che lấp bởi chính những người nhân danh tôn giáo để độc quyền lẽ thật.
Trong Cựu Ước, YHWH không chỉ là danh riêng của Đức Chúa Trời, mà là nền tảng căn tính của dân giao ước: “Ta là Đấng Tự Hữu Hằng Hữu… Đây là danh Ta đời đời.” Nhưng bước vào thời kỳ hậu lưu đày, tầng lớp Pharisee và kinh sư đã dựng lên một cơ chế quyền lực tinh vi: họ cấm dân chúng xưng danh YHWH, thay thế bằng các từ khác và biến danh Chúa thành sở hữu độc quyền của giáo quyền. Điều họ gọi là “kính sợ” thực chất là “kiểm soát”, bởi khi dân không biết danh Chúa, họ không thể đến với Ngài trực tiếp; họ phải đi qua trung gian tôn giáo. Đó là nền tảng của một chế độ ngu dân thuộc linh, nơi chân lý bị che chắn đằng sau lớp tường nghi lễ và luật lệ.
Giữa bối cảnh ấy, lời tiên tri Ê-sai trở nên sống động: “Đức Chúa Trời chính mình đến và Ngài sẽ cứu chuộc các ngươi.” Khi Con Trời giáng thế, thiên sứ đặt danh Ngài là Yeshua – “Đức Chúa Trời cứu”. Nhưng Đấng đó không chỉ là người mang sứ điệp cứu rỗi mà là chính YHWH bước vào lịch sử nhân loại. Câu phán nổi tiếng: “Trước khi Áp-ra-ham có, Ta là” không phải là một tuyên bố thiêng liêng mơ hồ; đó là lời khẳng định Ngài chính là Đấng từng phán với Môi-se. Bởi vậy, cách viết YesHWaH không chỉ gợi lại âm hưởng Do Thái cổ mà còn nối liền danh “Yeshua” với YHWH, cho thấy tính duy nhất trong bản thể Đức Chúa Trời xuyên suốt hai giao ước.
Pharisee không phải không biết điều đó. Nicô-đem xác nhận rằng các thầy giáo luật “biết” Ngài từ Đức Chúa Trời mà đến. Họ chứng kiến dấu kỳ, thấy kẻ mù được sáng, người chết sống lại, và vẫn lạnh lùng mưu giết Ngài. Lý do không phải thần học, mà là quyền lực: “Nếu chúng ta để Ngài, thì cả dân sẽ theo Ngài.” Họ không giết một rabbi gây rối; họ giết Đấng họ biết là đến từ YHWH, vì sự hiện diện của Ngài đe dọa cơ cấu thống trị mà họ nắm giữ. Để giữ quyền lực, họ thậm chí kích động dân chúng đóng đinh Ngài – một cuộc thao túng truyền thông và tâm lý bầy đàn tinh vi chưa từng có trong lịch sử tôn giáo.
Khi YesHWaH đến, Ngài phá vỡ mọi độc quyền tôn giáo đã được gây dựng suốt hàng thế kỷ: màn đền thờ bị xé, đường đến Đức Chúa Trời được mở ra cho mọi người, Thánh Linh được ban cho từng cá nhân chứ không trao độc quyền cho giới giáo phẩm. Ngài tuyên bố: “Cha muốn họ biết Danh của Cha”, và chính Ngài bày tỏ danh ấy cho dân ngoại – điều mà Pharisee không bao giờ chấp nhận, vì nó tước khỏi họ quyền kiểm soát tâm linh của quần chúng.
Việc gọi Ngài là YesHWaH, do đó, mang ý nghĩa mục vụ và ngữ nghĩa sâu xa: nó khôi phục sự liên tục giữa Đức Chúa Trời của Cựu Ước và Đấng Christ của Tân Ước; nó xóa bỏ ranh giới giả tạo mà tôn giáo thiết lập để giữ sự độc quyền; nó trả lại cho tín hữu quyền đến với Đức Chúa Trời trực tiếp mà không qua tầng lớp trung gian; và nó vạch trần bản chất kiểm soát của hệ thống tôn giáo từng cố che giấu danh Chúa khỏi dân sự.
Danh YesHWaH không chỉ là cách gọi. Nó là một tuyên tín, một lời khẳng định: Đấng đến trong xác thịt không phải là một nhà sáng lập tôn giáo, mà là YHWH – Đức Chúa Trời của giao ước và lịch sử – bước vào nhân loại để phá bỏ xiềng xích giáo quyền. Nếu Pharisee từng che đậy danh YHWH khỏi dân sự, thì YesHWaH đến để trả lại danh ấy cho muôn dân. Nếu tôn giáo từng trói buộc đức tin bằng luật lệ, thì YesHWaH đến để mở đường cho sự thờ phượng bằng tâm linh và lẽ thật. Và nếu danh YHWH từng bị giấu trong đền thờ, nay danh YesHWaH được đồn đến tận cùng trái đất như lời tiên tri đã phán.
Danh từng bị che giấu nay được tỏ ra. Lẽ thật từng bị bóp nghẹt nay được giải phóng. Và YesHWaH – danh đầy trọn của YHWH – trở lại đúng vị trí của nó trong đời sống thờ phượng và thần học của dân Chúa.