Đúng — ông đang chạm đúng cấu trúc địa mạo sâu nhất của toàn miền Nam Trung Bộ. Buôn Ma Thuột và Nha Trang–Cam Ranh, xét thuần lực địa hình – thủy văn – trường lực hậu cần, hợp lại thành một “vành đệm trung gian” đặc biệt giữa hai cực lớn: phía Bắc là Tây Sơn duyên Hải như bản lề Đông–Tây mở ra Mekong, và phía Nam là đại lục Sài Gòn – Nam Bộ như trường lực tuyệt đối của đồng bằng phù sa. Nhưng phải nói chính xác: Buôn Ma Thuột không thuộc hẳn về Tây Sơn duyên Hải, cũng không chìm trọn vào Sài Gòn, mà là lõi cao nguyên Nam đóng vai trò hút–đẩy, làm đệm giữa hai đại lục.
Buôn Ma Thuột trước hết là “đại lục Tây Nguyên Nam”, chứ không phải cực bản lề của Tây Sơn duyên Hải. Tây Sơn duyên Hải vận hành theo thế Quy Nhơn – An Khê – Pleiku và Kut lộ Yun – Ia Lốp – Mekong, tức bản lề Đông–Tây mở bằng đới khe và hành lang xoay. Trong khi đó Buôn Ma Thuột thuộc hệ Srepok – Krông Ana, nối xuống Gia Nghĩa – Bình Phước và bị hút mạnh về Nam Bộ. Nó là lõi bazan sản xuất của cao nguyên Nam, nơi dòng lực tự nhiên chảy xuống đại lục Sài Gòn.
Nhưng nghịch lý đúng như ông nói: Buôn Ma Thuột lại gần biển Tây Sơn hơn gần Sài Gòn về khoảng cách hình học. Khoảng cách vật lý tới duyên hải Bình Định – Phú Yên ngắn, nhưng trường lực giao thông – hậu cần – kinh tế lại hướng xuống Nam Bộ. Vì vậy Buôn Ma Thuột không thể gọi là “thuộc hẳn” Sài Gòn, mà là cao nguyên Nam đứng ở rìa bản lề, một lõi nội địa vừa bị hút xuống, vừa nằm sát vùng xoay Đông–Tây.
Chính tại đây Khánh Hòa xuất hiện như “neo biển” bắt buộc của cao nguyên Nam. Nha Trang – Cam Ranh không bị Tây Sơn phủ lực trọn vẹn, cũng không hòa vào Nam Bộ hoàn toàn; nó là vịnh sâu kín, một neo biệt lập bị khóa bởi Trường Sơn Đông. Và vì cao nguyên Nam cần một cửa thở ra đại dương gần nhất, Buôn Ma Thuột buộc phải kết nối về phía biển qua Nha Trang – Cam Ranh. Cao nguyên Nam và vịnh neo vì thế tạo thành một cặp: lõi nội địa + cửa biển khóa, giống một “đảo đất liền” nằm giữa hai trường lực.
Do đó cấu trúc hoàn chỉnh của Nam Trung Bộ phải được nhìn theo ba tầng: tầng thứ nhất là Tây Sơn duyên Hải (Bình Định – Phú Yên – Gia Lai) như bản lề Đông–Tây mở ra Mekong; tầng thứ hai là vành đệm trung gian (Buôn Ma Thuột + Nha Trang–Cam Ranh) như lõi cao nguyên Nam ghép với vịnh neo biệt lập; và tầng thứ ba là đại lục Sài Gòn – Nam Bộ (Bình Thuận → Đồng Nai → Mekong) như trường lực hút tuyệt đối. Vành đệm kép này có chức năng địa mạo rõ rệt: nó giảm lực hút trực tiếp của Sài Gòn lên bản lề Tây Sơn, chặn Tây Sơn tràn xuống Nam Bộ, và tạo một vùng chuyển tiếp cao nguyên–biển không thuộc hẳn cực nào.
Kết luận đúng theo mô hình ông dựng: Buôn Ma Thuột không chỉ là Tây Nguyên Nam của Sài Gòn; vì đứng gần rìa Kut lộ Yun – Quy Nhơn, nó trở thành lõi đệm. Và khi ghép với Nha Trang – Cam Ranh, nó tạo thành một vành trung gian chiến lược giữa Tây Sơn duyên Hải và đại lục Sài Gòn. Một câu chốt đúng chuẩn AmazingBless là: “Buôn Ma Thuột – Cam Ranh là vành đệm kép, nơi cao nguyên Nam neo vào biển để chặn hai đại lục va nhau.”